Birim fiyat nedir? Market etiketi nasıl okunur?
Fiyat etiketindeki kilogram ve litre fiyatı, farklı gramajdaki ürünleri karşılaştırmanın en kolay yolu. Büyük paket gerçekten ucuz mu, nasıl anlarsınız?
Rafta iki peynir duruyor: biri 200 gram, diğeri 600 gram. Hangisi daha ucuz? Paket fiyatına bakarak bunu anlamak zordur. Birim fiyat tam bu soruyu cevaplar.
Birim fiyat nedir?
Birim fiyat, ürünün 1 kilogram, 1 litre, 1 adet ya da 1 metre için fiyatıdır. Türkiye'de Fiyat Etiketi Yönetmeliği, satışa sunulan ürünlerin etiketinde satış fiyatının yanında birim fiyatın da gösterilmesini ister. Birim fiyat satış fiyatıyla aynıysa (örneğin tam 1 kilogramlık bir ürün) ayrıca yazılması gerekmez.
Nasıl hesaplanır?
Birim fiyat = Satış fiyatı ÷ Net miktar (kg ya da L)
Örnekler:
| Ürün | Fiyat | Net miktar | Birim fiyat |
|---|---|---|---|
| Kaşar peyniri | 84,90 ₺ | 200 g | 424,50 ₺/kg |
| Kaşar peyniri | 229,90 ₺ | 600 g | 383,17 ₺/kg |
| Ayran (6'lı) | 45,00 ₺ | 6 × 200 ml | 37,50 ₺/L |
| Yumurta (30'lu) | 135,00 ₺ | 30 adet | 4,50 ₺/adet |
Bu örnekte büyük kaşar paketi kilogram başına yaklaşık 41 ₺ daha ucuz. Ama yalnızca bozulmadan bitirebilecekseniz gerçekten ucuzdur.
Dikkat edilecek noktalar
- Çoklu paketler: "6 × 200 ml" yazan üründe net miktar 1,2 litredir.
- Süzme ağırlık: Konserve ve salamura ürünlerde (zeytin, turşu, ton balığı) etikette "süzülmüş net ağırlık" yazabilir; asıl karşılaştırma onunla yapılmalıdır.
- Kampanya etiketleri: "2 al 1 öde" gibi kampanyalarda birim fiyatı kendiniz hesaplayın; ihtiyacınız olandan fazlasını almak israfa dönüşebilir.
- Farklı birimler: Bir ürün kilogramla, diğeri adetle satılıyorsa (ör. tane limon ve fileli limon) kabaca bir adedin ağırlığını düşünerek karşılaştırın.
Büyük paket ne zaman mantıklı?
- Uzun raf ömrü olan kuru gıdalarda (pirinç, makarna, bakliyat, un)
- Evde hızlı tüketilen ürünlerde (kalabalık hanede süt, yoğurt)
- Porsiyonlayıp dondurabileceğiniz ürünlerde (kıyma, tavuk, peynir)
Kısa ömürlü ve evde yavaş tüketilen ürünlerde küçük paket çoğu zaman daha ekonomiktir; atılan kısmın da bir maliyeti var.
Kilerya'da birim fiyat
Alışverişi tamamlarken fiyatı ve gramajı yazdığınızda uygulama birim fiyatı kendisi hesaplar ve ürünün geçmiş fiyatlarını saklar. Böylece aynı ürünü hangi markette daha uygun aldığınızı zamanla görürsünüz.